|
|
| >> jesteś w: zabytki > zabytki |
. |
Z A B Y T K I |
Zamek - przy Starym Rynku 1; renesansowy budynek wzniesiony w latach 1566
-1571 przez Wawrzyńca Lorka jako dwór Kapituły Krakowskiej. W 1833 roku został
zamieniony na ratusz. Dziś znajduje się tu Muzeum Miasta Pabianic. Obecnie jest w
remoncie. |
| Kościół św. Mateusza i Wawrzyńca przy ul. Grobelnej 2, tel. 215-41-84; późnorenesansowy,
zbudowany w latach 1583-1588 przez Ambrożego Włoch [Kościół Św. Mateusza, wzniesiony
z cegły w stylu późnorenesansowym w latach 1583-1588. Budowniczy - Ambroży Włoch z
Płocka zobowiązał się postawić świątynię na podobieństwo katedry płockiej. W
następnych latach kościół kilkakrotnie odnawiano, m.in. po pożarach w 1760 i 1823
roku. |
|
 |
Kościół jest orientowany,
tzn. posiada prezbiterium w stronie wschodniej, w formie krzyża, trzynawowy, bazylikowy.
Prostokątne prezbiterium zakończone jest półkolistą absydą. Do części poprzecznej
- transeptu - przylegają od strony prezbiterium zakrystie: w stronie północnej stara,
piętrowa, w stronie południowej - nowa, parterowa. W zachodniej stronie kościoła
znajduje się wieża na podstawie czworoboku, przechodząca górą w ośmiobok.
Większość ołtarzy i obrazów pochodzi z XVII i XVIII wieku.
Do najcenniejszych zabytków kościoła należy marmurowa płyta nagrobkowa młodej
dziewczyny - Anny Sułowskiej, córki tenutariusza dóbr pabianickich, zmarłej w 1613
roku. |
| Tablica jest
typowym przykładem nagrobków dzieciecych okresu polskiego renesansu. Z prawej strony
transeptu przy prezbiterium znajduje się marmurowa tablica z wizerunkiem Władysława
Hermana i herbem kapituły krakowskiej - "Aaron". Napis łaciński na niej
brzmi: "Świątynię pabianicką, niegdyś z surowego drzewa zbudowaną i zupełnie
opuszczoną, kapituła kościoła katedralnego krakowskiego, znacznym kosztem wystawiła z
cegły od fundamentów i rocznym kosztem wyposażyła. Kapitułę w tym czasie stanowili
prałaci i kanonicy krakowscy, pobożność i szczodrobliwość których potomność
wdzięcznie wspominać będzie. Tę świątynię najwielebniejszy Paweł Dębski, biskup
laodycejski, sufragan i kanonik krakowski, który będąc poprzednio kanonikiem i
administratorem dóbr pabianickich, fundamenty był założył, za przyzwoleniem i zgodą
Jaśnie Oświeconego i Najprzewielebniejszego Stanisława Karnkowsiego - arcybiskupa
gnieźnieńskiego, legata urodzonego i prymasa Rzeczypospolitej, poświęcił w dniu 15
listopada 1588 roku od zbawienia ludzkiego". W lewej części transeptu, również
przy prezbiterium, znajduje się murowana tablica z wizerunkiem księżnej Judyty,
ufundowana ku jej czci w XVII wieku. Łaciński napis, z drobną zmianą, odpowiada w swej
końcowej części napisowi tablicy, którą kapituła wystawiła fundatorce w 1834 roku w
katedrze krakowskiej. Napis w tłumaczeniu brzmi: |
|
|
|
"Bogu Wszechmogącemu, Pamięci Judyty, Roku Pańskiego 1082, Judyta,
małżonka króla polskiego, Władysława Hermana i córka księcia czeskiego, z Adelajdy,
córki Andrzeja, króla węgierskiego spłodzona, porodziwszy upragnionego potomka
Bolesława, któremu nadano przydomek Krzywousty, krótki tylko czas żyjąc, z więzów
ciała uwolniona została w wigilię Narodzenia Pańskiego, opłakiwana przez
duchowieństwo i ubogich, albowiem dobroczynną była matką sierot. Z jej
szczodrobliwości hrabstwo Chropy w ziemi sieradzkiej, które dziś Pabianice się zowie,
wraz z ludnością i jej powinnościami, ze wszelkimi daninami w zbożu, miodzie, tudzież
w skórach kunich, podarowane zostały kanonikom kościoła krakowskiego.". |
|
| Kościół
Ewangelicko- Augsburski św. Piotra i Pawła
-przy ulicy Zamkowej 8, tel.215-59-55; wzniesiony w latach 1827-31 wg projektu Franciszka
Reinsteina, w stylu klasycznym, w kształcie rotundy. |
 |
|
| Kościół
Najświętszej Marii Panny Różańcowej -
przy ulicy Zamkowej 39, tel.215-29-23; w stylu neogotyckim z lat 1898-1903. |
|
 |
|
| Kościół
św. Floriana - ul. Warszawska 34, tel.
215-43-89; styl neogotycki z lat 1899-1905. |
 |
|
 |
Dom Tkacza - przy ulicy
św. Jana 20; drewniany z pierwszej połowy XIX wieku. |
| zdjęcia
wykonał: Henryk Kozłowski |
|
|
|
